دستگیری عمران خان پاکستان را به مرز نزدیکتر می کند

منمران خان زمانی که او از لاهور به اسلام آباد سفر کرد تا در 9 مه در دادگاه عالی اسلام آباد حاضر شود، منتظر یک روز بدون حادثه در دادگاه بود. قرار نبود اینگونه شود. سیزده ماه پس از برکناری وی از سمت نخست وزیری در رای عدم اعتماد، آقای خان توسط پرسنل شبه نظامی از محوطه دادگاه خارج شد و در یک خودروی زرهی قرار گرفت و در اختیار مقامات ضد فساد کشور قرار گرفت. به جای رقابت در انتخابات زودهنگام، که او ماه‌ها خواستار آن بوده است، این پوپولیست مغرور ممکن است مجبور باشد انتخابات عمومی را که برای اواخر سال جاری برنامه ریزی شده است، از سلول زندان تماشا کند – البته به شرطی که اصلاً برگزار شود.

دلیل اعلام شده برای دستگیری آقای خان، فساد مالی در ارتباط با یک معامله زمین است. (او اتهامات را رد می کند.) با این حال به نظر می رسد این دستگیری مربوط به تشدید نزاع او با نیروهای مسلح پاکستان باشد. در 6 مه آقای خان در یک گردهمایی عمومی ادعا کرد که سرلشکر فیصل نصیر، از بازوی اطلاعاتی ارتش، در حال نقشه کشیدن برای قتل او بوده است. آقای خان پیش از این شهباز شریف را که به عنوان نخست وزیر جایگزین او شد و دیگر مقامات ارشد دولتی و اطلاعاتی را متهم به سوء قصد به جان او در ماه نوامبر کرده بود. او از ناحیه پا مورد اصابت گلوله قرار گرفت.

بازوی روابط عمومی ارتش در یک بیانیه عمومی نادر، آخرین اتهامات آقای خان را “بسیار تاسف بار، تاسف بار و غیرقابل قبول” خواند و تهدید کرد که اقدام قانونی خواهد کرد. این امر باعث نشد که آقای خان آنها را در یک ویدیوی ضبط شده در مسیر دادگاه در اسلام آباد تکرار نکند. او اندکی بعد دستگیر شد.

این بازداشت آخرین تحول در یک بحران سیاسی و قانون اساسی است که ماه ها به طول انجامیده است. آقای خان هرگز مشروعیت برکناری خود از نخست‌وزیری یک سال پیش را نپذیرفته است. حزب او تحریک انصاف پاکستان در تلاش برای وادار کردن دولت به برگزاری انتخابات زودهنگام ملی در ژانویهPTI) باعث انحلال دو مجلس استانی تحت کنترل خود شد، از جمله مجلس ایالت مهم پنجاب. اما آقای شریف خواهان برگزاری انتخابات یکپارچه در هر چهار استان و مرکز در ماه اکتبر، پس از اتمام دوره پارلمان است. این بحران زمانی به قانون اساسی تبدیل شد که دادگاه عالی دستور برگزاری انتخابات در پنجاب را در 14 مه به درخواست آقای خان صادر کرد، دستوری که دولت مرکزی و پارلمان آن را رد کردند.

به نظر می رسد که آقای شریف و دولتش مشتاق به خرید زمان برای بهبود اقتصاد قبل از برگزاری انتخابات هستند. نرخ تورم سالانه در آوریل به رکورد 36.4 درصد رسید. تورم قیمت مواد غذایی 48.1 درصد است. تولید ناخالص ملی پیش‌بینی می‌شود که رشد اقتصادی امسال 0.5 درصد باشد. با حدود 77.5 میلیارد دلار بازپرداخت وام تا ژوئن 2026، و هیچ نشانه ای از این که صندوق بین المللی پول به زودی با از سرگیری برنامه وام 6.5 میلیارد دلاری موافقت خواهد کرد، پاکستان با وجود حمایت دوجانبه چین همچنان در خطر ناکامی قرار دارد. وزیر خارجه چین در سفر آخر هفته خود به اسلام آباد از این کشور خواست تا سیاست آشفته خود را سامان دهد و بر بهبود اقتصاد تمرکز کند.

خطر فوری تر، برهم خوردن نظم و قانون است. اعتراضات کوچک قبلاً به خشونت تبدیل شده است. خطرناک‌ترین و غیرعادی‌ترین در تاریخ سیاسی پاکستان، اعتراض‌ها به مکان‌های نظامی بوده است. در لاهور، محل سکونت فرمانده ارشد نظامی شهر که معمولاً به شدت مستحکم شده بود، توسط معترضان چوب دستی شکسته شد و شیشه‌ها را شکستند، اثاثیه را آتش زدند و با اشیاء خانگی دور شدند. یکی از معترضان در گهواره طاووس دیده شد. «از خانه فرمانده سپاه گرفتم. پول مردم است. این معترض نقابدار گفت: آنچه را که آنها دزدیدند، پس می گیریم. همچنین مشاهده شد که معترضان به دروازه اصلی ستاد ارتش در شهر پادگان راولپندی نفوذ کردند.

در پاکستان، جایی که ارتش هم مورد ترس و هم احترام است، تصاویر اعتراضات علیه ارتش در شبکه‌های اجتماعی منظره‌ای غیرعادی و دراماتیک است. دولت ممکن است سعی کند از دیدن آنها جلوگیری کند. در زمان انتشار، پاکستانی ها در سراسر کشور از قطع شدن شبکه های اجتماعی، اینترنت و شبکه های تلفن همراه خبر می دادند.

هیچ چیز جدیدی در مورد بی مهری یک رهبر سیاسی از نظر ارتش پاکستان وجود ندارد. آنچه جدید است، تمایل جناب خان و حامیانش برای بردن جنگ به ارتش است. آقای شریف و دولتش ممکن است با درگیری آقای خان با ارتش، شانس خود را برای ماندن در قدرت تصور کنند. اما پاکستان می تواند بیش از آنچه آنها تصور می کنند به لبه مرز نزدیک شود.